Auteur: Frank Steverink

Ajay Kalloe is al sinds 2013 een bekend gezicht bij De Brouwerij. Hij organiseerde met veel plezier videospelavonden in het pre-coronatijdperk. Nu speelt als hij muzikant regelmatig mee met Brouwerijmuzikanten, maakt zich als IT-specialist verdienstelijk voor de (nieuwe) website en draait al een paar jaar mee in de communciatiegroep. Ajay werkt verder als websiteontwikkelaarvoor de Dutch Walltextile Company en voor Muziekcentrum Eiwerk staat hij als frontdeskmedewerker klanten te woord en doet hij administratief werk.

Hij volgde de mbo-opleiding ITC-niveau 4 bij het roc-Amsterdam in de Bijlmer – de hbo-opleiding waar hij mee begonnen was, moest hij vanwege gezondheidsredenen stoppen. ‘De Brouwerij mag wat mij betreft wel wat meer jonge, actieve mensen trekken’ aldus Ajay. Hij vindt het een fijne plek voor ontwikkeling.

‘Bonny Schillemans – Ik ben 33, geboren in Amsterdam, en heel klassiek, opgegroeid in Almere. Op mijn 19e ben ik weer naar Amsterdam verhuisd. Voor mijn studie psychologie, bij de UvA. Ik wilde ook echt naar deze stad en heb hier op heel veel verschillende plekken gewoond. In de studentencontainerwoningen op de Wenckebachweg bijvoorbeeld. Nu ben ik GZ-psycholoog, (Gezondheidszorgpsycholoog), de postdoctorale opleiding daarvoor heb ik in 2017 afgerond. Daarnaast ben ik ook systeemtherapeut, dat houdt in dat je in de gesprekken de omgeving van de patiënt bij de behandeling betrekken kunt: de partner, of een ouder of kind of andere hulpverleners. Bij mensen die een psychose meegemaakt hebben, kijken we bijvoorbeeld vaak ook naar vrienden, eventueel uit het verleden. Dat gebeurt natuurlijk altijd in samenspraak met de patiënt. Systeemtherapie is een vorm van psychotherapie die gericht is op relaties tussen mensen. Samen met de patiënt wordt onderzocht waar hun klachten mee te maken hebben en wie er bij de therapie kan worden betrokken om bij te dragen aan veranderingen. Klachten staan nooit op zichzelf, mensen zijn sociale wezens, iedereen heeft wel belangrijke andere mensen om zich heen. Dan kan het voor het herstel van iemand heel erg behulpzaam zijn om die erbij te betrekken. Niet het zoeken naar oorzaken staat daarbij centraal, maar het zoeken naar mogelijkheden.’

Bij de Brouwerij sinds ‘…november 2017, als psycholoog. Dat is dus nog niet zo heel lang, maar bij Molemann (Mental Health) werk ik sinds april 2012. De afgelopen zes jaar heb ik in een vestiging in Almere gewerkt bij een algemene poli. Molemann heeft verschillende vestigingen in heel Nederland. Bij een poli komen mensen op afspraak, wachten eerst in de wachtkamer en gaan na de afspraak weer naar huis. De Brouwerij is de enige vestiging waar mensen samen lunchen,  waar er activiteiten zijn (een soort buurtcentrum) en er de combinatie is met behandeling. Hier bij de Brouwerij hebben we geen eigen kamers, we werken op flexwerkplekken, het is meer een groepsgebeuren. Ik doe hier diagnostiek en behandeling, met name cognitieve gedragstherapie en schematherapie. Belangrijk is, welke therapie je ook aanwendt, dat je  een goede band opbouwt met je patiënt.

De Brouwerij was voor mij een heel bewuste keus. Ik had een vacature gezien op het Molemann-intranet en had al veel verhalen gehoord over De Brouwerij. De manier van werken spreekt me heel erg aan. De ontspannen sfeer valt direct op. Iedereen is heel bevlogen en probeert iets moois te realiseren. Ik krijg daar energie van. Mensen worden aangesproken op hun gezonde kanten: op zingeving, activatie, interesses.

Samen met Marije Stegeman bied ik op dit moment een zelfbeeldgroep aan, voor mensen met een negatief zelfbeeld. Die groep loopt twaalf weken. Het is een praktische training met veel oefeningen waarbij je leert te kijken naar dingen die juist wel goed gaan, door ‘een andere bril op te zetten’, zeg maar. Door daar naar te kijken, en naar je kwaliteiten, verbetert de stemming en vermindert angst. Zeker mensen die een psychose hebben gehad, worden vaak geremd om activiteiten te ontplooien vanwege een negatief zelfbeeld en dat kan het herstel heel erg remmen. -Ik zou in de toekomst nog wel een groep willen voor mensen die stemmen horen, of een structuurgroep, voor mensen die daar hulp bij kunnen gebruiken. We willen inspelen op waar vraag naar is en die groepen regelmatig aanbieden.’ (Wie geïnteresseerd is, kan dat aangeven; voor een nieuwe groep in de toekomst.)

Omschrijf je zelf in drie woorden…

‘ Sociaal: ik maak makkelijk contact en ben geïnteresseerd in anderen.

Zorgzaam: ik heb oog voor anderen en doe mijn best het anderen het naar de zin te maken.

Ambitieus: ik heb goed voor ogen wat ik nog meer zou willen leren, waar ik naar toe wil. En daar ga ik dan ook helemaal voor. Ik zou uiteindelijk nog wel de opleiding tot klinisch psycholoog willen volgen, dat is nog eens vier jaar, dan ben je vergelijkbaar met een arts, hoofdbehandelaar.’

Wat betekent (geestelijk) ‘gezond’ voor jou?

‘Dat je je goed voelt en in staat bent de dingen te doen die je wilt doen, die je zelf mogelijk acht. Waar je blij van wordt. En dat je liefdevolle, of betekenisvolle relaties aan kunt gaan. Dat je in staat bent plezier te hebben in het leven.’

Ik hou niet van…

‘Heel erg beperkend volgens een protocol moeten werken. Het staat me tegen als je niet meer vrij bent om echt te luisteren naar iemand en een inschatting te maken wat die persoon op dat moment nodig heeft. Dus overregulering, knellende regels, daar hou ik niet van. Egoïsme en bekrompenheid vind ik ook lastig, als mensen een oordeel hebben over zaken waar ze eigenlijk helemaal geen idee van hebben.’

Ik vind De Brouwerij belangrijk omdat…

‘Er wordt een connectie gelegd tussen de behandeling en de vrije tijdsbesteding, mensen worden echt geactiveerd weer deel uit te maken van de maatschappij. De Brouwerij is dan, bijvoorbeeld na een opname, een eerste stap en een hele mooie omgeving om de maatschappij weer in te gaan. Daarom zouden er eigenlijk veel meer Brouwerijen moeten zijn, eigenlijk is het een schande dat we er maar één hebben.

Verder vind ik het heel mooi dat er hier zo multidisciplinair gewerkt wordt, met een psycholoog, een verpleegkundige, een psychiater, een sociaalpsychiatrisch verpleegkundige; er is een goede mix van kwaliteiten en dat geeft goed weer hoe ieder mens weer iets anders te bieden heeft.’

Charles Hens is operazanger en de man achter Opera Theater Amsterdam. Een werkt aan een korte operatheatervoorstelling over mensen die overeind proberen te blijven in een waanzinnige wereld.

Hoe kwam je terecht bij de Brouwerij en wat is je plan?

‘Via via in mijn zoektocht naar organisaties om dit project te verwezenlijken, hoorde ik diverse keren over De Brouwerij. Op een mail kreeg ik een reactie van Angele. Vanuit mijn organisatie Opera Theater Amsterdam werk ik als theatermaker aan een hele serie voorstellingen met de naam ‘Countless Countings.’ Die gaan over ‘wat telt, wat je telt en wanneer je telt’. De overkoepelende muziek in die serie is van Philip Glass; die is heel mathematisch, heeft ook letterlijk het tellen in zich, omdat het zo gezongen wordt. Voor mij gaat dat over tijd, het precieze en onverbiddelijke, maar ook de troost ervan; alles gaat ooit weer voorbij. Tijd heelt uiteindelijk ook alle wonden, rouw, wonden, depressie, zelfs een eerste verliefdheid. Dat zit ook in die muziek.’

Wolven

Elk deel van die serie speelt zich af in een bepaald segment van de samenleving. ‘Met mijn team maak ik ‘performatief operatheater’; de mensen die op het podium staan, vormen ook de inhoud van de voorstelling. Hun leven, hun rol en relatie in en tot de samenleving wordt de inhoud. Hun verhaal koppel ik aan opera, de muziek, symboliek, en de verhalen daar. Zo hebben we in 2015 de voorstelling ‘Wolven’ gemaakt. Negen maanden werkten we met jonge mannen uit de reclassering. Ik heb hun aria’s laten zingen uit Die Walküre van Richard Wagner. Het personage Siegmund lijkt wel een blauwdruk voor het leven van deze jongens; op zoek in de wildernis naar een plek van geborgenheid. Door zijn impulsiviteit en agressiviteit mislukt alles in die zoektocht. Parallellen genoeg met de levens van deze jongens en we hebben hen aria’s laten zingen in Nederlandse vertaling. Met spel- en schrijfopdrachten werd nieuw materiaal gecreëerd. Zo ontstond een voorstelling met een orkest van 80 mensen in de Meervaart.’

Vechten en volhouden

Hoe kreeg hij die jongens zo ver? ‘Ik vertelde hun dat ik mensen zocht die moesten vechten in hun leven, die het niet allemaal makkelijk hadden gehad en probeerde ze vervolgens te overtuigen. Het was een lange zoektocht langs allerlei organisaties en instanties die werken met jonge mannen die problematisch in het leven staan. Toen was het veel praten en vervolgens wel of niet vertrouwd worden. Om de jongens aan boord te houden, was een kwestie van lange adem hebben en voor de doorzetters zelf vooral volhouden. Voor degenen die uiteindelijk op het podium stonden, betekende het dat ze, in sommige gevallen misschien wel voor het eerst, iets afgemaakt en tot een goed einde hadden gebracht en het gaf hen positieve aandacht en waardering.’ Het hele traject duurde negen maanden.

Meer dan alleen artistieke betekenis

‘Als ik iets maak, wil ik graag dat het een beweging veroorzaakt. Dat was bij de spelersgroep van ‘Wolven’ en ook bij het publiek zeker het geval. Een andere productie, ‘Tegenstanders’ ging over de vluchtelingenproblematiek en waarbij ik iets wilde toevoegen aan het debat, in dit geval een stem geven aan mensen die tegen de komst van vluchtelingen zijn, ook al heb ik zelf met die houding grote problemen.’ Deze voorstelling werd met het Requiem van Verdi uitgevoerd.

Tellen als noodzaak, dwangmatig compulsief

‘In de serie ‘Countless Countings’ wil ik met mensen werken voor wie tellen een noodzaak is, een dwangmatige handeling. Maar ook met mensen die tellen om weer grip te krijgen om hun emotionele realiteit. Het bekende tot tien tellen, maar dan ingewikkelder. Ik ben in contact gekomen met ‘Tout Maastricht’ een netwerkorganisatie die gevraagd was in het kader van de landelijke aanpak iets te gaan doen met verwarde personen. Later is daar Groningen bijgekomen, waar ik ook contacten heb, onder andere met het Noorderzonfestival. Het idee is om met spelersgroepen uit die drie plaatsen te werken, die samen te voegen en uiteindelijk een tournee door heel Nederland te maken. Met een groep van 18 mensen, waarvan vier uit Amsterdam, zo is het idee, gaan we vanaf 2020 zeven maanden theater maken, met muziek van Philip Glass en barokmuziek van Henry Purcell. Samen gaan we op basis van deze muziek op zoek naar het verhaal, het materiaal. In Maastricht werk ik met mijn team wekelijks, in Groningen en Amsterdam elke twee weken. We moeten niet alleen het materiaal ontwikkelen, mensen moeten ook leren zingen, leren bewegen op het podium, uithoudingsvermogen kweken en theatraal bewustzijn ontwikkelen.’

Proefvoorstelling vanuit De Brouwerij

‘Maar eerst willen we nu een proefvoorstelling maken, een pilot. Die wil ik gaan maken met mensen uit De Brouwerij en eventueel van HVO Querido en de GGZ. Met een groep van twaalf spelers gaan we tien keer repeteren, werken in sessies van drie uur elk. Uiteraard met pauzes ertussen. We gaan zingen, muziek leren, spel- en tekstmateriaal ontwikkelen en maken zo uiteindelijk een korte voorstelling van dertig minuten over ‘wat je telt’. Dan volgen er twee voorstellingen in De Meervaart. ‘

Nieuwsgierig geworden?

Het plan is om in het voorjaar te beginnen met de tien sessies. Je hoeft niet per se vooraf al goed te kunnen zingen, wel is het belangrijk dat je gemotiveerd bent om de serie sessies ook af te maken. Ook moet je bereid zijn om uiteindelijk om het podium te gaan staan en mee te doen met de voorstelling. Voor alle duidelijkheid: jouw verhaal (en dat van de medespelers) vormt de basis voor het operatheaterverhaal. Jouw beleving van en kijk op de wereld wordt het verhaal. In de woorden van Charles Hens: ‘Wij zijn op zoek naar mensen die soms overweldigd worden door de samenleving, en kampen met psycho-sociale kwetsbaarheden. Mensen die kort- of langdurig een dusdanige andere werkelijkheidsbeleving hadden zodat zij zowel persoonlijk als maatschappelijk niet of nauwelijks konden functioneren. Hoe houd je je dan overeind? Hoe kom je terug, wat neem je mee, wat laat je achter? Is je waarneming van de wereld om je heen erdoor verdiept of juist niet? In deze voorstelling kijken jullie niet alleen naar jezelf maar ook naar ons; naar deze samenleving van hysterische inter-connectiviteit, hyper-individualisme en de dwang om bijzonder te zijn.’  (10 augustus ‘18)